در روانکاوی نظریه ای عمومی درباره عملکرد روانی انسان مطرح می شود که عقده ادیپ از ارکان اساسی آن است . این عقده همچنین از شناخته شده ترین مفاهیم روانکاوانه برای عامه مردم ، و در عین حال ، یکی از ساده انگاشته شده ترین آن هاست.
روانکاوی، دانش مفاهیم غیر قطعی ، فتوحات مبهم زیادی به خود دیده است . برخی اصطلاحات به کار رفته در این دانش وارد زبان عامیانه شده و امروزه رنگ و بویی متفاوت به خود گرفته اند . این حل شدگی در زبان روزمره، مفاهیم مورد نظر را کمرنگ می سازد و آن ها را به شکل واحدهایی در عین حال مبهم و اغراق آمیز در می آورد که روانکاوان دیگر صحتشان را تضمین نخواهند کرد.
در عادی ترین گفتگو ها ، واژه عقده به تنهایی برای اشاره به جنبه مشکل دار یک شخصیت به کار می رود ؛ در حال حاضر جمله تو عقده ای هستی یعنی اعتماد به نفس نداری ، به شکلی رقت بار درگیر موانع درونی خود هستی
اصطلاح عقده ادیپ به نظام نمودهای ذهنی امیال اشاره دارد که به دلیل سرکوب شدن، اساسا شکلی ناخودآگاه یافته است. این نظام در تمام طول مدت رشد و زندگی همه انسان ها، به شکلی تعیین کننده بر آنها تاثیر می گذارد. اسطوره تنها بیانگر این نمود ذهنی ناخودآگاه از طریق نوعی بازگشت امر سرکوب شده است که به تدریج در زمینه ای فرهنگی در تمدن ها نمودار شده است.